Navigation Menu+

FELIKS KANIC O KRUŠEVCU

Postavljeno u Istorija Kruševca

Pin It

Prema istoričaru i putopiscu, austrijskom Jevrejinu Feliksu Kanicu Kruševac je 1905. godine imao tri osnovne škole sa 22 učitelja. U Kruševcu je bila stacionirana jedna brigada sa brdskom artiljerijom i eskadronom konjice koji je imao 30 oficira, 26 podoficira.
Trgovački stalež ima 230 predstavnika, među njima 2 bankara i špeditera; ratarstvom i baštovanstvom bavi se još svega 56 lica, abadžija i krojača ima 132, opančara 120 itd. Lekara je 5, apotekara 4, advokata 6,štampara 4, a odnedavna je tamo otvorio radnju i jedan fotograf, koji radivaljano, kao i Čeh Franc Vinter, stolar, čiji nameštaj važi kao najbolji uunutrašnjosti zemlje.
Grad je 1905. u 1250 kuća imao 7 300 stanovnika (među njima 23 Nemca, 8 Čeha, 7 Italijana, 6 Mađara, 224 Ciganina, a po verskoj pripadnosti 35 katolika, 7 protestanata itd.), vojvoda Cukić, otac ministra Koste Cukića, pomerio je 1836.godine na zdravije mesto. Godine 1860. našao sam nedaleko od Lazareve crkve, pored male škole, zgradu okružnog načelstva koja je više ličila na turski saraj i koju je već davno trebalo zameniti nekom prikladnijom; u stvari, to bi i bilo učinjeno da zlosrećna srpska parničarska strast nije izazvala između prote i opštine neki imovinski spor koji se otegao u beskraj. Utoliko sam prijatnije bio iznenađen kad sam 1888.ugledao završenu veliku jednospratnuzgradu gimnazije sa 15 prozora s lica, u kojoj 20 profesora radi sa 360 učenika. Ona se nalazi jugozapadno od sada ograđene crkve i istorijski značajnom trgu, na kome je pored Kule cara Lazara ostala još samo kućica za crkvenjaka, daje izgled pravog foruma.
Tri osnovne škole sa 22 učitelja su, kao i okružno načelstvo, pomerene niže u grad i time ispunjena davnašnja želja. Blizu načelstva se nalaze veliki magacini vojne opreme i oružja, jer je u Kruševcu stacionirana jedna brigada sa brdskom artiljerijom i adronom konjice,koji imaju ukupno 20 oficira, 26 podoficira i vojnika, za koje je u istočnom delu grada podignuta nova kasarna sprat.

U otegnutoj čaršiji i na njenim trima trgovima ima priličan broj lepih privatnih kuća i dućana sa magazama; na njenom severnom kraju pao mi je u oči, pored turskog kupatila s kupolom, jedan parni mlin, u njenoj sredini je prijatna gostionica»Srpska prestonica«, malo dalje jedna kafana , u jednoj poprečnoj ulici Hotel »Evropa«. Pošta se nalazi u jednoj uličici prilično udaljenoj od centra; to je utoliko nezgodnije što se brzo razvijaju trgovina i zanatstvo, potpomognuti zadrugom za štednju i kredit,-koja je 1905. stavila u promet više od 21 miliona dinara uz samo desetoprocentnu kamatu (za Srbiju to je niska stopa).

pripremio: Miloš Stojadinović

1 Komentar

  1. Dobro je da ste pokrenuli i ovu akciju, ali bi to moralo da ide ćirilicom.

Pošalji komentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *