Navigation Menu+

RTK video: Kruševac – između drevnog i savremenog, starog i novog

Postavljeno u Video arhiva

Pin It

U srcu Srbije izmedju tri velike reke južne, severne i zapadne Morave leži grad Kruševac, stara prestonica Lazareve Srbije,  najopevanije mesto naše narodne poezije.

Ako već govorimo o poeziji i umetnosti uopšte, zanimljivo je i reći da se na kneževom dvoru formirao stil umetnosti nazvan „Moravska škola“,  poznat po novim dometima u arhitekturi i živopisu. Prvi prototip ovoig stila je crkva Lazarica.

Nastanak grada vezuje se za 1371. godinu i osnivača kneza Lazara, nakon čije smrti presto preuzima njegov sin Despot Stefan koji prestonicu prebacuje u Beograd i od tad pa sve do Miloša Obrenovića koji je oslobodio Kruševac 1833, bio pod Turcima.

Sa oslobodjenjem  dolazi i do industrijalizacije i razvoja Kruševca. Otvara se prva škola, fabrika „Merima“, bolnica, apoteka, štamparija, vojna fabrika, barutana,, ali i veličanstveno delo vajara Đorđa Jovanovića „Spomenik Kosovskim junacima“ po kome je Kruševac i dan danas poznat.

Za vreme prvog Svetskog rata Kruševac je bio pod okupacijom Austrougarskesve do 1918. godine. U drugom Svetskom naš grad  bio je bombardovan od strane Nemaca 6. Aprila 1941. godine da bi 12. Aprila ušli u Kruševac. Na mestu gde će se kasnije izgraditi memorijalni kompleks Slobodište 28. Juna 1943. godine streljano je 1000 rodoljuba.

Kruševac je oslobodjen 14. oktobra 1944. godine.

U narednim decenijama slobode dolazi do stvaranja moćnih fabričkih kolektiva kao što su „14. Oktobar“ nazvaz upravo po danu oslobođenja, kao drugi po veličini u evropi proizvodjač građevinske mehanizacije, „ Trayal“ poznat po svojim gumarskim i hemijskim proizvodima, „Župa“ značajna po svojim hemijskim izvoznim proizvodima, „Merima“ koja je tada imala već 160 godina tradicije, „FAM“ najveći proizvodjač motornih ulja i maziva u Jugoslaviji, „Rubin“ najveći proizvodjač alkoholnih pića, „Savremeni dom“ , „Branko Perišić“ , „22. Juli“ i mnogi drugi.

Kruševac se razvijao i u obrazovanju, politici, umetnosti, književnosti, kulturi, neguje se i kulturni amaterizam na selu. Kao grad mladosti Kruševac je bio i grad sporta. Medalje su donosili fudbaleri, rukometaši, košarkaši, odbojkaši.

U blizini Kruševca nalaze se prelepa odmarališta kao što su Jastrebac, Kopaonik, Ribarska Banja, …

I današnji trenutak zatiče Kruševac u spoju izmedju drevnog i savremenog, izmedju starog i novog, ali neprestanog okrenutog budućnosti.

Slikovitiji prikaz ove priče možeš pogledati u emisiji koja sledi, a koju je IdejNetu ustupila Radio televizija Kruševac.

Tekst pripremio: Stefan Aćimović

 

Pošalji komentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Tags: , , , , , ,